1. Tên nhóm nghiên cứu:
- Tiếng Việt: Y Sinh học phân tử
- Tiếng Anh: Molecular Biology in Medicine
- Tên gọi tắt: MBM
2. Mã số: NCTB.YDH.2026.01
3. Giới thiệu nhóm nghiên cứu
Y sinh học phân tử là lĩnh vực nghiên cứu các cơ chế phân tử chi phối hoạt động sống của tế bào người và sự phát sinh bệnh tật, nhằm ứng dụng vào chẩn đoán, điều trị và dự phòng bệnh. Lĩnh vực này kết hợp kiến thức từ sinh học phân tử, di truyền học, hoá sinh và y học lâm sàng, giúp hiểu rõ hơn bản chất bệnh học ở mức độ gene, RNA, protein và tương tác phân tử.
Trong bối cảnh y học hiện đại, Y sinh học phân tử giữ vai trò then chốt trong việc:
- Phát hiện sớm và chính xác các bệnh di truyền, ung thư và tác nhân vi sinh vật gây bệnh dựa trên phân tích DNA, RNA và protein.
- Phát triển y học cá thể hoá.
- Ứng dụng các kỹ thuật sinh học phân tử tiên tiến như PCR, Realtime PCR, digital PCR, giải trình tự Sanger và giải trình tự thế hệ mới (NGS), các kỹ thuật lai phân tử để nghiên cứu cơ chế bệnh sinh phân tử, phát hiện các biến thể gene (đột biến và đa hình) và theo dõi đáp ứng điều trị.
Tại Việt Nam, việc phát triển lĩnh vực này góp phần nâng cao năng lực nghiên cứu, chuyển giao công nghệ và chất lượng chẩn đoán trong các cơ sở y tế, hướng đến chuẩn khu vực và quốc tế.
Nhóm Y Sinh học phân tử tập trung nghiên cứu các cơ chế và dấu ấn phân tử liên quan đến bệnh lý di truyền, ung thư, bệnh hiếm, cũng như vai trò của vi sinh vật trong y học. Nhóm hướng tới mục tiêu xây dựng nền tảng nghiên cứu tiêu biểu về y sinh học phân tử và y học chính xác, góp phần phát triển năng lực khoa học - công nghệ trong lĩnh vực y sinh học tại khu vực miền Trung - Tây Nguyên và cả nước.
4. Hướng nghiên cứu
- Ứng dụng kỹ thuật di truyền phân tử và di truyền tế bào để phát hiện biến thể di truyền (đột biến và đa hình) và bất thường nhiễm sắc thể, đánh giá mối liên quan với kiểu hình và nguy cơ mắc một số bệnh lý, từ đó có cơ sở tư vấn di truyền
- Ứng dụng các kỹ thuật di truyền phân tử tiên tiến để phân tích DNA ngoại bào (bao gồm ctDNA và cffDNA) trong sàng lọc, chẩn đoán và theo dõi bệnh
- Nghiên cứu về dược lý di truyền
- Ứng dụng các kỹ thuật di truyền phân tử tiên tiến (giải trình tự thế hệ mới, microarray…) trong nghiên cứu mối liên quan toàn genome (Genome-wide association study - GWAS)
- Mối liên quan của các gene độc lực và đề kháng kháng sinh của Helicobacter pylori với bệnh lý dạ dày tá tràng
- Nghiên cứu về microbiome dựa trên công nghệ metagenomics hướng đến ứng dụng trong chẩn đoán, tiên lượng và điều trị cá thể hoá